«Адәмне адәм иткән әдәп, та­тарны һәлак иткән әләк». «Әләк» мәкаләсен укып чыккач («ВТ», 26 ноябрь, 2011), әнә шул мәкаль искә төште. Әйе, халык әләк һәм әләкчелекне бик каты хөкем иткән. Бу хакта мәкаль-әйтемнәрнең күп булуы шуны раслап тора. Әйтәсе юк инде, җирәнгечтән-җирәнгеч, шакшыдан-шакшы галәмәт инде бу гадәт. Мон­нан да түбәнлек булмый торгандыр ул. Ләкин шул әләкчелекнең социаль җирле­ге нидән гыйбарәт соң? Милләттәшең­не, туганыңны, атаң-анаңны, хәтта дин­дәшеңне сатуга нәрсә этәрә безләрне? Мәкаләдә дә бу хәлгә: «Аптыраган! Без үзгәрмибезме, әллә дини сәясәт үзгәрмиме?!» — дип, борчылу белдерелә. Әмма ул, безнең карашка, үте сак төстә белдерелә һәм шул рәвешле әләкчелек­не китереп чыгарып, куәтләп торган төп сәбәп күләгәдә кала. Дөрес анысы, ке­шеләрдә көнчелек, хөсетлек дигән сый­фатлар да барлыгын кире кагып булмый. Ләкин мәкаләдә сөйләнгән очрак — бөтенләй башка, инкубация юлы белән барлыкка китерелгән, бик әшәке җир­лектә тудырылган әләкчелек ул. Халык­ны бүлгәләп, көчсезләндерүдә әләкчелек империянең иң ышанычлы коралы бул­ган һәм хәзер дә шулай булып кала. Мәкаләдә дә моңа ым бар-барын. Ләкин минем аны җәмәгать хозурына киңрәк итеп җиткерәсем килә.

Русиядә иң беренче Коръән Санкт-Петербург шәһәрендә 1787 елда Әби патша (Екатерина II) фәрманы белән нәшер ителгән. Коръәнне басмага Казанның имам-муллалары әзерләгән, шунлыктан аны “Казан басмасы” дип тә атап йөрткәннәр. Бу тиңдәшсез зур гамәлнең башкарылуына 225 ел тулу уңаеннан, 2012 ел Татарстан мөселманнары Диния нәзарәте тарафыннан җөмһүриятебездә Коръән елы дип игълан ителде. Җисеме исеменә тәңгәл булырдай хәерле ел насыйп итсен безгә Раббыбыз. Шушы изге форсаттан файдаланып, без дә Коръән Хәкимгә караган гыйлем-белемнәребезне бераз яңартып алыйк әле.

Вафатына берничә көн элек кенә шылтыратканда: «Фирдәвес Әх-тәмованы җирлибез әле», — дип, ул бик те күңелсез хәбәр ирештергән иде. Мин, билгеле, гафу үтенеп, «Ир­кенрәк вакытта сөйләшеп алырбыз», — дидем дә телефонны куйдым. Шылты­ратуымның сәбәбе — «Салават күпере мәктәбе» үткәрә торган балалар бәй­рәме өчен көн билгеләү иде.

Күптән түгел Казанда Иран Ислам Респуб­ликасы делегациясе булып китте. Аның соста­вында Иранның күренекле хатын-кыз рәссам­нары, шулай ук илнең Гаилә һәм балалар эшлә­ре буенча департамент җитәкчесе Сәдигә ханым Хиҗази дә бар иде.