Ислам

Программаны Фәния абыстай Җәләлиева әзерләде.

КЕРЕШ СҮЗ

Остазларның остазы булган Мөхәммәд Мостафа (с.г.в.) иңдереп, башка пейгамбәрләрдән өстенлек биргән Аллаһ Тәгаләгә барча мактаулар, олылау, данлау!
Газиз дин кардәшләрем, кешеләргә ислам динендә беренче адымнарын ясарга ярдәм итүче, мәчетләрдә башлангыч  белем бирүче мөгаллимнәр, әссәләмү галәйкүм үә рәхмәтуллаһи үә бәракәтүһ.
Аллаһ Тәгалә «Коръәнне тәртил белән укыгыз», дип боера («Мүзәммил» сүрәсе, 4 нче аять). Коръәнне  дөрес итеп укырга, көндәлек тормышта Аллаһ Тәгалә кушканны үтәп, тыйганнан тыелып яшәү хакында башлангыч белем бирүне бер тәртипкә салу теләге белән бу программа төзелде. Дөньяви уку йортларында укучылар, эшчеләр, интеллигенция вәкилләре мәчетләргә атнага бер тапкырдан артык килә алмаучыларга яраклаштырылды. Мөгәллимнәргә изге теләк белән, яратып, эшләрендә бер ярдәмем булсын дип, «Гадел» мәчетендә  күп еллар укыту тәҗрибәсеннән чыгып бу хезмәтемне тәкъдим итәм.
Бу программа Татарстан Диния Нәзарәте раслаган уку-укыту планы нигезендә төзелде. Дәреслекләр итеп Әбү Хәнифә мәзһәбе нигезендә язылган китаплар тәкъдим ителә. Кешенең дөньяга карашы — гакыйдә фәненә, әдәп-әхлак һәм хифз-дога  фәннәренә күбрәк игътибар итү киңәш ителә.

Изге ниятләр, иң изге теләкләр белән
Фәния Хөрмәтулла кызы.
Казан. 2008 ел.

БЕРЕНЧЕ СЫЙНЫФ
өчен  тәкъдим  ителгән  дәресләр җәдвәле

1.1. Гакыйдә. Тематик план. 14 сәг.

1. Гакыйдәнең төшенчәсе.                              1 сәг.

2. Ислам нигезләре.                                  1 сәг.

3. Ислам гакыйдәсенең чыганаклары.                    1 сәг.

4. Коръәннең могҗизалыгы.                           1 сәг.

5. Коръәннең иңүе, җыелуы, таралуы.                    1 сәг.

6. Пәйгамбәрнең сөннәте.                             1 сәг.

7. Гакыйдәнең рөкеннәре.                              1 сәг.

8. Зачёт.                                       1 сәг.

9. Аллаһка иман.                                     1 сәг.

10. Иман китерү шартлары.                            1 сәг.

11. Шаһәдәт кәлимәсенең мәгънәсе.                      2 сәг.

12. Кәлимәту раддилкуфр.                               1 сәг.

13. Зачет.                                        1 сәг. 


Дәреслекләр —      1. Ә. Максуди «Гыйбадәти исламия».
2. И. Фәиз «Гакыйдә әһле сөннәт».
3. Р. Бикбаев «Ислам гакыйдәсе».
4. «Хәнәфи мәзһәбе буенча ислам тәгъли-                              мәте». М. Кифаятуллаһ.
5. Р. Фәхретдин. «Ислам дине — нинди дин». 

1.2. Коръән теленең әлифбасы буенча тематик план. 14 сәг.

1. Гарәп әлифбасы. Хәрефләрнең мәхраҗы.
Хәрәкә, мәд, сөкөн.                                 2 сәг.

2. Калын авазлар. Нечкә авазлар. Саннар. Әлиф, «ра»,
«зә» тартыгын, аерым һәм сүз уртасы шәкелләрен,
15 биттән «з» тартыгы өчен  бирелгән сүзләрне язарга.   1 сәг.

3. «мим», «тә», «нун» тартыкларын язарга-укырга өйрәнү.
Өйгә эш — 16, 17 битләрдән сүзләрне язарга.                  1 сәг.

4. «йә», «бә», «кәф», «ләм».                                    1 сәг.

5. «уау», «һ», «фә», «каф».                                               1 сәг.

6. «шин», «син», «сә», «сад».                                            1 сәг.

7. «Та», «дҗим», «ха», «хә», «гайн», «гәйн».                  1 сәг.

8. «зәл», «дәл», «дад», «За».                                             1 сәг.

9. «Калькалә» хәрефләр. Озын сузыклар.                          1 сәг.

10. Тәшдидле хәрефләр.                                                    1 сәг.

11. Тәнвинле хәрефләр. Тәнвинле тәшдид.                      1 сәг.

12. Әлиф һәм «хәмзә». «Тә мәрбута».                               1 сәг.

13. Кабатлау.                                                                       1 сәг.


Дәреслекләр —  Ә.Максуди «Мөгәллим сәни», Г.Харисова «Коръән уку дәресләре» 1 нче кисәк.

1.3. Хифз фәне. Тематик план. 28 сәг.

1. «Әгүзү — бисмилләһ». «Кәлимәтүн таибәһ».
«Кәлимәтүшшәһәдәһ».                            1 сәг.

2. «Сәнә» догасы. Мәгънәсе.                           1 сәг.

3. «Фатиха» сүрәсе. Мәгънәсе.                       2 сәг.

4. «Кәүсәр» сүрәсе.                              1 сәг.

5. «Ихлас» сүрәсе.                               1 сәг.

6. «Әттәхият».                                    2 сәг.

7. «Салават».                                      2 сәг.

8. Азан. Камәт. «Раббәнә».                         1 сәг.

9. «Сәлам».                                      1 сәг.

10. Кабатлау.                                     14 сәг.

11. 2 рәкагать намаз. Зачёт.                           2 сәг.

12. Йортка кергәч укыла торган дога. Аштан соң дога.    2 сәг.

13. Намазның тышкы һәм эчке фарызлары.             2 сәг.

14. Намазда Коръән уку тәртибе.                       1 сәг.

15.  3 һәм 4 рәкагатьле намазлар. Җәмәгать намазлары.    2 сәг.

16.  «Аятел-көрси».                               1 сәг.

17. Имтихан.                                    2 сәг.


Дәреслекләр —     1. «Гыйбадәти исламия» Ә.Максуди.
2. «Һәфтияк шәриф».
1.4. Гыйбадәт. Тематик план. 28 сәг.

1. Кереш сүз.  Тәһарәт.                            1 сәг.

2. Гамәлләр —  фарыз , вәҗиб, сөннәт, мөстәхәб,
хәрам, мәкруһ, мөстәкраһ.                        3 сәг.

3. Тәһарәтнең  фарызлары, сөннәтләре, мөстәхәбләре.  3 сәг.

4. Тәһарәтне бозучы гамәлләр. Нәҗес.                     1 сәг.

5. Пакьләнү {истинҗә}. Бәдрәфтә булу әдәбе.                  1 сәг.

6. Суларның  төрләре.                                 2 сәг.

7. Гөсел — фарызлары, сөннәтләре, сәбәпләре.
Хәез. Нифас.                                  2 сәг.

8. Тәяммүм.                                    1 сәг.

9. Читеккә мәсех кылу. Гозерле кеше тәһарәте.             1 сәг.

10. Кабатлау.                                  1 сәг.

11. Азан. Камәт.  Кыйбла.  Ният.                        2 сәг.

12. Намаз.  Хатыннар намазы. Авыру кеше намазы.    1 сәг.

13. Намазның шартлары, төрләре, вакытлары.              6 сәг.

14. Җәмәгать намазы. Намазның казасы.
Ялгышу сәҗдәсе.                              2 сәг.

15. Кабатлау.                                  1 сәг.



Дәреслекләр —     1. Ә.Максуди «Гыйбадәти исламия»
2. Имам А. Кайа «Иман вә гыйбадәт».
1.5. Әхлак фәне. Тематик план. 14 сәг.

1. Әдәб-әхләк фәне. Ислам этикасы.                  1 сәг.

2. Әхлак вазыйфаларыбыз.                              2 сәг.
Аллаһыга карата вазыйфаларыбыз.

3. Пәйгамбәрләргә карата вазыйфаларыбыз.               1 сәг.

4. Мөхәммәд с.г.в. карата вазыйфаларыбыз.              1 сәг.

5. Үз-үзебезгә карата вазыйфаларыбыз.                  1 сәг.

6. Гаиләбезгә карата вазыйфаларыбыз.                    1 сәг.

7. Ватан һәм милләтебезгә карата вазыйфаларыбыз.     1 сәг.

8. Бөтен кешелеккә карата вазыйфаларыбыз.               1 сәг.

9. Кешенең күркәм холыклары.Тырышлык. Сабырлык.      1 сәг.

10. Юмартлык. Ярдәмләшү.                             1 сәг.

11. Әдәб һәм тыйнаклык.                              1 сәг.

12. Дуслык.                                         1 сәг.

13. Имтихан.                                   1 сәг.



Дәреслекләр —     1. Коръән.
2. Балаларга үгет-нәсыйхәт. Р.Фәхретдин.
3. Кодси хәдисләр.
4. Мөхәммәд с.г.в. тормыш юлы.
5. Ислам динендә йола вә әдәб. Ф.Яхин.
6. Р.Фәхретдин «Ислам дине — нинди дин».
7. Мулла Гали Әл-Кари «Дуслык, әдәплелек
һәм мәхәббәт».
1.6. Коръән уку дәресләре. Тәҗвид кагыйдәләре. 14 сәг.

1. Язылмаса да укыла торган хәрефләр. «Әлиф мукаддәра»,
«йәә мукаддәра», «уау мукаддәра». Язылган бер
хәреф урынына икенче бер хәреф уку. Язылса да
укылмый торган хәрефләр — «хәрф сәкыйт».            1 сәг.

2. Исемнәрнең билгелек һәм билгесезлек категорияләре.
Кояш һәм ай хәрефләре.                           1 сәг.

3. «Уасл», «Уакыф» кагыйдәләре.                    1 сәг.

4. Кабатлау.                                      1 сәг.

5. «Нун сөкөн» һәм «тәнвин» кагыйдәләре.
«Иман шартын» уку, кагыйдәләрне табу, аңлату.      3 сәг.

6. Тәксирин тәнвин.                              1 сәг.

7. «Мим сөкөн» кагыйдәләре.
«Иман шартыннан» мисаллар.                              1 сәг.

8. «Идгам мутакарибәин», «Идгам мутәҗәнисәин»
кагыйдәләре.                                  1 сәг.

9. Озын сузыклар кагыйдәләре                        2 сәг.

10. «Ләфзәтуллаһ». «һ», «ра», «Әлиф» — кагыйдәләре.
Сәктә.                                       1 сәг.

11. Имтихан.                                    1 сәг.



Дәреслекләр — Ә.Максуди «Мөгаллим сәни», Г.Харисова «Коръән уку дәресләре» 2 нче кисәк.
ИКЕНЧЕ СЫЙНЫФ
өчен тәкъдим ителгән дәресләр  җәдвәле

2.1. Гакыйдә. Тематик план. 14 сәг.

1. Иман мөҗмәл.                                     1 сәг.

2. Иман мөфассәл.                                1 сәг.

3. Фәрештәләргә ышану.                             1 сәг.

4. Пәйгамбәрләргә ышану. Сәхабәләр.                    3 сәг.

5. Кабатлау.                                   1 сәг.

6. Аллаһының китаплары.                            1 сәг.

7. Кыямәт көне. Кыямәт көне исемнәре.
Кабердәге халәт.                                2 сәг.

8. Тәкъдиргә һәм үлгәннән соң терелүгә иман.            1 сәг.

9. Кәлимәтүл истигфәр.                               1 сәг.

10. Имтихан.                                  2 сәг.



Дәреслекләр —     1. Ә.Максуди «Гыйбадәти исламия»
2. И.Фәиз» Гакыйдә әһле сөннәт».
3. Р.Бикбаев» Ислам гакыйдәсе».
4. «Хәнәфи мәзһәбе буенча ислам
тәгълимәте» М.Кифаятуллаһ.
5. Р.Фәхретдин. «Ислам дине — нинди дин». 


2.2. Коръән.  Тематик план. 14 сәг.

1. Кереш сүз. Коръән уку әдәбе.                       1 сәг.

2. «Коръән укуның фазыйләтләре. Беренче сыйныфта
ятлаган сүрәләрне кабатлау. Тәҗвид кагыйдәләрен
кабатлау.                                      2 сәг.

3. «Әд-духә» сүрәсенә кадәр сүрәләр уку.                6 сәг.

4. «Йә син» сүрәсе.                                3 сәг.

5. «Әл-Мөльк», «Әр-Рахмән» сүрәләре.                      2 сәг.



Дәреслекләр — «Һәфтияк шәриф».


2.3. Фикъһе. Тематик план. 28 сәг.

1. Вәгазь.  Кабатлау.                                  2 сәг.

2. Җомга намазы. Гаед намазлары.                      2 сәг.

3. Тәравих намазлары.                               2 сәг.

4. Җеназа намазы.                                 1 сәг.

5. Нәфел намазлар.                                   1 сәг.

6. Ураза. Ният. Уразаны бозучы гамәлләр.                 3 сәг.

7. Уразаның казасы. Кәффәрәт, тыелган көннәр.             2 сәг.

8. Уразаның төрләре.                                 1 сәг.

9. Игътикәф.                                    1 сәг.

10. Кабатлау.                                      2 сәг.

11. Зәкят. Нисаб. Кемгә зәкят бирү фарыз.
Кемгә бирелергә тиеш.  Нәрсәләрдән зәкят бирелми.    3 сәг.

12. Гошер.                                        1 сәг.

13. Фитр. Фидия.                                      1 сәг.

14. Сәдака.                                         1 сәг.

15. Нәзер әйтү. Ант.                              1 сәг.

16. Кабатлау. Имтихан.                          4 сәг.



Дәреслекләр —     1. Ә.Максуди «Гыйбадәти исламия».
2. Имам А.Кайа «Иман вә гыйбадәт»
2.4.  Хифз фәне. Тематик план. 14 сәг.

1. Кереш сүз. Кабатлау.                             3 сәг.

2. «Әл-Фәләк»                                    1 сәг.

3. «Ән-Нәс».                                      1 сәг.

4. «Кунут» догасы. Витр намазы.                         2 сәг.

5. Ураза ае догалары.                               2 сәг.

6. Намаздан соң дога.                                1 сәг.

7. «Әл-Мәсәд»                                     1 сәг.

8. «Әл-Гаср».                                      1 сәг.

9. «Әл-Һүмәзә».                                   1 сәг.

10. Кабатлау.                                      1 сәг.



Дәреслекләр —     Ә.Максуди «Гыйбадәти исламия».
Имам А.Кайа «Иман вә гыйбадәт»
«Һәфтияк  шәриф».


2.5. Сира. Тематик план. 28 сәг.

1. Сира фәне. Гарәбстан. Гарәбләрнең гореф-гадәтләре.     1 сәг.

2. Пәйгамбәрнең дөньяга килүе, нәселе һәм гаиләсе.    2 сәг.

3. Мөхәммәд с.г.в. — пәйгамбәр. Вәхи иңдерелә башлау.
Яшерен дәгъвәт. Беренче мөселманнар.
Эфиопиягә беренче һиҗрәт.                        3 сәг.

4. Мөселманнарга килгән авырлыклар.
Олы кайгы елы. Миграҗ.                            4 сәг.

5. Мәдинәдә ислам тарату.                              2 сәг.

6. Мәдинәгә һиҗрәт. Мәдинәдә мөселманнар тормышы.  2 сәг.

7. Мәдинәдә яңа җәмгыять төзелү. Сугышлар.           2 сәг.

8. Тынычлык чоры.                                 2 сәг.

9. Хәйбәр һәм Муәтә сугышлары.                         1 сәг.

10. Мәккәне алу.                                    1 сәг.

11. Саубуллашу хаҗы. Мөхәммәд с.г.в.  вафаты.             1 сәг.

12. Тугры хәлифәләр.                              5 сәг.

13. Имтихан.                                      2 сәг.


2.6. Әхлак фәне. Тематик план. 14 сәг.

1. Кереш сүз. Кабатлау.                          1 сәг.

2. Шөкрана кылу.                                 1 сәг.

3. Ихласлылык.                                   1 сәг.

4. Тәүбә.                                       1 сәг.

5. Игелеклелек.                                   1 сәг.

6. Олыларны хөрмәтләү.                             1 сәг.

7. Әманәт. Вәгъдәдә тору.                               1 сәг.

8. Кабатлау.                                    1 сәг.

9. Хәрам эшләр. Ялган.                           1 сәг.

10. Гайбәт.                                         1 сәг.

11. Урлашу. Кеше үтерү.                             2 сәг.

12. Исерткеч эчемлекләр. Отыш уеннары.                  1 сәг.

13. Имтихан.                                  1 сәг.


Дәреслекләр —     1. Коръән.
2. Балаларга үгет-нәсыйхәт.Р.Фәхретдин.
3. Кодси хәдисләр.
4. Мөхәммәд с.г.в. тормыш юлы.
5. Ислам динендә йола вә әдәб. Ф.Яхин.
6. Р.Фәхретдин  «Ислам дине-нинди дин».
7. Мулла Гали Әл-Кари «Дуслык, әдәплелек
һәм мәхәббәт».
ӨЧЕНЧЕ СЫЙНЫФ
өчен тәкъдим ителгән дәресләр җәдвәле


3.1. Гакыйдә. Тематик план. 14 сәг.

1. Кабатлау.                                       1 сәг.

2. Кәлимәтүл истигфәр.                             1 сәг.

3. Кыямәт көнендә гөнаһлы бәндәләрнең хәлләре.          1 сәг.

4. Тәкъва кешеләрнең хәлләре.                          1 сәг.

5. Кәлимәтүттәмҗид.                               1 сәг.

6. Сират күпере.                                       1 сәг.

7. Кабатлау.   Зачёт.                                  1 сәг.

8. Җәннәт.                                         1 сәг.

9. Җәһәннәм.                                      1 сәг.

10. Ширек.                                         1 сәг.

11. Сихер, күрәзәчелек.                          1 сәг.

12. Кабатлау.                                  1 сәг.

13. Имтихан.                                  2 сәг.



Дәреслекләр —     1. Ә.Максуди «Гыйбадәти исламия».
2. И.Фәиз «Гакыйдә әһле сөннәт»
3. Р.Бикбаев «Ислам гакыйдәсе».
4. «Хәнәфи мәзһәбе буенча ислам
тәгълимәте», М.Кифаятуллаһ.
5. Р.Фәхретдин «Ислам дине — нинди дин».

3.2. Коръән. Тематик план. 28 сәг.

1. Кереш сүз. «Әл-Фатиха». «Әл-Бәкара».
(1 нче пәрәне   өйдә тәмамларга.)                  1 сәг.

2. Һәр дәрестә алдагы пәрәне башларга,
өйдә тәмамларга.                            27 сәг.


Искәрмә — Соңгы тәфсир дәресендә укылган «Коръәнне» багышлау. 

Дәреслекләр — Коръәни Кәрим.  Казан басмасы, тәфсире белән.


3.3. Тәфсир. Тематик план. 28 сәг.

1. Тәфсир гыйлеме.                                 1 сәг.

2. «Әл-Фатиха», «Ән-Нәс»тән «Әт-Тәкәсүр»
сүрәләренең иңү тарихы, тәфсире, фазыйләтләре.    20 сәг.

3. «Йәсин», «Әл-Мөлек» сүрәләренең тәфсире.             7 сәг.


3.4. Фикъһе фәне. Тематик план. 28 сәг.

1. Вәгазь.  Кабатлау.                                2 сәг.

2. Хаҗ. Хаҗның фарызлары, сөннәтләре, вәҗибләре.    1 сәг.

3. Ихрамга керү.                                   1 сәг.

4. Хаҗ  кылу. Хаҗның төрләре.                        6 сәг.

5. Вәгазь. Җеназа. Мәңгелеккә әзерләнү.               1 сәг.

6. Үлем хәлендәге кеше янында булу.                  1 сәг.

7. Вафат булган кешегә карата вазыйфаларыбыз.
Мәет янында булу әдәбе.                             1 сәг.

8. Мәетнең якыннарының вазыйфалары.
Мәеткә файдасы булган нәрсәләр.                      1 сәг.

9. Мәетне юу. Госел кагыйдәләре. Мәетне төрү. Кәфен.   3 сәг.

10. Кабер. Мәетне күмү. Каберне зиярат кылу.           2 сәг.

11. Шәһидләр.                                   1 сәг.

12. Кабатлау.                                    7 сәг.

13. Имтихан.                                    3 сәг.



Дәреслекләр —     1. Ә.Максуди «Гыйбадәти исламия».
2. Имам А. Кайа «Иман вә гыйбадәт».


3.5. Әхлак фәне. Тематик план. 14 сәг.

1. Кереш сүз. Кабатлау.                              1 сәг.

2. Яла ягу. Зира кылу.                                1 сәг.

3. Тәкәбберлек.                                    1 сәг.

4. Хөсетлек.                                  1 сәг.

5. Гөнаһ. 70 зур гөнаһ.                              1 сәг.

6. Исламда медицина һәм гигиена.                     1 сәг.

7. Гаилә әдәбе.                                    1 сәг.

8. Җенси тәрбия.                                      1 сәг.

9. Исламда хатын-кыз хокуклары.                  2 сәг.

10. Кабатлау.                                       2 сәг.

11. Имтихан.                                      2 сәг.


Дәреслекләр —     1. Коръән.
2. Кодси хәдисләр.
3. Балаларга үгет- нәсыйхәт.Р. Фәхретдин.
4. Ислам динендә йола вә әдәб.Ф. Яхин.
5. Мөхәммәд с.г.в. тормыш юлы.
6. Р. Фәхретдин. «Ислам дине — нинди дин».
7. Мулла Гали Әл-Кари «Дуслык,
әдәплелек һәм мәхәббәт».